Jak zaplanować karierę - krok po kroku

Wiemy, jak trudnym zadaniem jest stworzenie długoletniego planu kariery, który systematycznie będzie realizowany. Dlatego zachęcamy do tego, żeby przede wszystkim znaleźć na siebie pomysł i wiedzieć, dokąd się zmierza.

Krok1 : DOKĄD ZMIERZASZ? OKREŚLANIE CELU
Każdy przewodnik kariery Ci powie - musisz określić swój cel. Dziś jednak w wielu przypadkach kariera pracownika, głównie umysłowego, będzie trwać niejednokrotnie dłużej niż firma, która go zatrudniała. Dlatego musimy być przygotowani na szukanie wielu ścieżek rozwoju, na budowanie różnych karier.

W ramach tych wszystkich doświadczeń najważniejsze wydaje się być pytanie: Jaka jest moja misja życiowa? Dokąd idę?  Dokąd te doświadczenia mają  mnie doprowadzić?

Myślenie o własnej karierze i wyznaczanie sobie celów potrzebne są do tego, by znaleźć sobie w życiu zajęcie i robić to, co potrafi się najlepiej i co przede wszystkim przynosi satysfakcję. Bo to właśnie sprawia, że życie ma sens.
Jasne określenie celów zmienia marzenia i wizje w rzeczywistość. Jeśli nie wiesz, dokąd zmierzasz, zadowolisz się każdym miejscem. Cele nie tylko nadają kierunek działaniom, ale i ułatwiają dostrzeżenie okazji, umykających uwadze innych, a przede wszystkim ułatwiają podejmowanie właściwych decyzji.
Zmieniamy pracę ze względu na zarobki, atmosferę, możliwość awansu, perspektywy rozwoju, jej rodzaj, stosunki międzyludzkie. Szukamy czegoś dla siebie. Ofert jest cała masą. Która wybrać? Co jest Twoim aktualnym celem: satysfakcja materialna, poczucie spełnienia, zmiana miejsca, w którym pracuję, samorealizacja?

Celu nie można określić zbyt precyzyjnie. Raczej rzadko zdarza się przypadek chłopca, który jako pięciolatek, zamarzył sobie być strażakiem, przeszedł przez gimnazjum z profilem ścisłym, liceum o profilu technicznym, złożył po maturze podanie do Wyższej Szkoły Oficerów Pożarnictwa, zdał egzamin wstępny i został przyjęty, studia skończył w terminie i podejmując pracę jako oficer zawodowej straży pożarnej zrealizował swoje pierwsze marzenia. Nie można też celu określić zbyt ogólnie - jakieś studia i dobrze płatne stanowisko kierownicze. Cel należy określić dość szeroko, ale precyzyjnie. Nie wystarczy poprzestać na określeniu "chcę być dobrym człowiekiem. Celem może być zostanie się specjalistą od marketingu, ale wkrótce trzeba jeszcze rozstrzygnąć czy będzie to marketing tradycyjny czy może e -marketing. A jeśli tradycyjny - to w jakiej branży: FMCG czy raczej usług. Jeśli z kolei usługi, to skierowane do biznesu, czy może do klienta indywidualnego? Itp. Itd. Każde precyzyjniejsze określenie celu wymaga innych predyspozycji.


KROK2: STWÓRZ SWÓJ PROFIL I MAPĘ SWOICH KOMPETENCJI
Peter Drucker twierdził, że nie jesteśmy przygotowani do funkcjonowania na rynku pracy, ale też w samej pracy. A to dlatego, że nie znamy:*
- siebie, naszych mocnych stron, naszych możliwości i ograniczeń;
- najlepszych i najskuteczniejszych dla nas metod pracy;
- wartości, które są dla nas ważne, a bez identyfikacji których ciężko będzie nam się odnaleźć w zawodowej rzeczywistości i znaleźć odpowiednie środowisko pracy.

Zanim więc przyjmiesz zaproszenie na rozmowę rekrutacyjną, ba - zanim w ogóle zaczniesz szukać pracy zastanów się, jaki jest Twój profil i jakie kompetencje wniesiesz do firmy, w której rozpoczniesz pracę:

WARTOŚCI	Jeśli nie uświadomisz sobie swoich wartości, niemożliwe będzie znaleźć organizację, która pozwoli Ci je realizować. Jest niewiele rzeczy, które w codziennym funkcjonowaniu są gorsze i bardziej uciążliwe niż konflikt wartości na linii organizacja – pracownik.
MOCNE STRONY	Każdy jest w czymś dobry, ma jakieś doświadczenia, z których wyniósł konkretne umiejętności. Jeśli siebie nie poznasz, swoich mocnych i słabych punktów, swojego organizmu, psychiki, duchowości jak możesz sobą kierować? Rozróżnij to co niezmienne, z czym musisz żyć od tego co możesz zmienić, nad czym musisz pracować. Jeśli nie potrafisz tego zrobić sam, ani przy pomocy przyjaciół - spotkaj się z Architektem Kariery.
NAJSKUTECZNIEJSZE METODY PRACY	Nie ma uniwersalnych metod pracy, najskuteczniejszych w danych sytuacjach. Czy łatwiej osiągasz cele pracując samodzielnie czy w zespole? Czy wolisz podejmować decyzje samodzielnie i być za nie odpowiedzialny, czy wolisz, gdy inni podejmują je za Ciebie? Czy wolisz pracować w domu czy poza nim? Czy chciałbyś mieć kontakt z klientami czy raczej nie? Co Cię motywuje do pracy? Czy lubisz ryzyko? Jakie otoczenie pracy wpływa na Ciebie mobilizująco?

Mapa kompetencji
Zastanów się dobrze, jakie główne kompetencje wniesiesz do firmy:

WIEDZA Np. Znajomość rynku motoryzacyjnego Znajomość specyfiki branży FMCG Znajomość produktów finansowych Znajomość specyficznych programów komputerowych	UMIEJĘTNOŚCI Np. Zarządzanie projektami Zarządzanie zespołami wielokulturowymi
DOŚWIADCZENIE Np. We wprowadzaniu marki na rynek W tworzeniu stron e - commerce W budowaniu strategii IT	POSTAWY/ OSOBOWOŚĆ Zaangażowanie Mobilność Nastawienie na rezultaty Dobry współpracownik Umiejętność radzenia sobie z silnym stresem

KROK3: STWÓRZ ZAŁOŻENIA DO PLANU I TRZYMAJ SIĘ ICH
Daleka podróż zaczyna się od pierwszego kroku
Podróż do wybranego celu w przyszłości zaczyna się już dziś, dlatego tak ważne jest, żeby wiedzieć co jest dla nas ważne i dokąd zmierzamy. Jeśli to wiesz, łatwiej będzie Ci podejmować decyzje już dzisiaj.

W aspekcie zawodowym ważne jest określenie „wachlarza ofert”, które będą Cię interesować.
Odpowiedz sobie na pytania:

• jakie branże są dla mnie interesujące na dziś, które dadzą mi możliwość rozwijania kompetencji potrzebnych do osiągnięcia celu?
• na jakich stanowiskach mogę pracować? Jakich odpowiedzialności chce się podjąć, by rozwijać się  w wyznaczonym przeze mnie kierunku?
• na co się na pewno nie zgodzę, nawet jeśli z pozoru oferta będzie interesująca?
• jakie oferty będę skłonny zaakceptować i dlaczego?
• jakie minimalne warunki finansowe spowodują, że będę czuł, że moja praca jest godnie wynagradzana?

Określ, gdzie będziesz szukał pracy
75% osób szuka pracy w Internecie – to prawda, druga jest taka, że 75% pracodawców znajduje swoich pracowników (stanowiska specjalistyczne i menedżerskie) poza tradycyjnymi formami rekrutacji (ogłoszenia w Internecie). Wyciągnąłeś już wnioski?
Zastanów się:

• gdybyś miał szukać specjalistów/ menedżerów Twojego pokroju, gdzie byś szukał?
• na czym polega specyfika Twoich kompetencji?
• jak najłatwiej znaleźć pracodawcę, który spełnia Twoje oczekiwania?

Planowanie jest wszystkim, plan jest niczym
Tworząc założenia do planu opieramy się na obecnej wiedzy: o sobie, o trendach na rynku, o rzeczywistości. Żyjemy w świecie wciąż się zmieniającym, ba! nawet my sami się zmieniamy. Jesteśmy uzależnieni od zmian, ale i wpływamy na rzeczywistość sami ją zmieniając. Wszystkich zmian nie da się przewidzieć, należy zatem na nie odpowiednio reagować modyfikując plany. Niezwykle trudno karierę zaplanować raz i potem konsekwentnie ją realizować. Cele zawodowe muszą być w grubszych zarysach stałe, plan natomiast musi być ciągle dostosowywany do rzeczywistości.

Dlatego konieczne są upór i konsekwencja przy realizacji celów i elastyczność przy realizacji planów, ale przede wszystkim aktualizacja ich co jakiś czas, czyli nieustanne planowanie.

Beata Kapcewicz
Zespół Architekci Kariery

*opracowanie własne na podstawie P. Drucker „Jak zarządzać samym sobą”, Harvard Business Rewiev