Prawo po stronie kandydata

Celem rozmowy rekrutacyjnej jest weryfikacja kompetencji kandydata, sprawdzenie w jakim stopniu jego osobowość pasuje do zespołu, a także poznanie jego planów zawodowych i oczekiwań wobec nowego pracodawcy. Osoba prowadząca rozmowę rekrutacyjną powinna zadawać pytania dotyczące wyłącznie sfery zawodowej. Niestety pytania o plany matrymonialne, powiększenie rodziny czy zawód rodziców są na porządku dziennym. Kandydaci często pytają mnie jak sobie radzić w sytuacji, gdy podczas rozmowy rekrutacyjnej pada pytanie:

•      Ile ma Pani/Pan lat?

•      Czy jest Pani/Pan zaręczona/y?

•      Czy planuje Pani/Pan powiększenie rodziny?

•      Kiedy planuje Pani zajść w ciążę?

•      Ile ma Pani/Pan dzieci?

•      Jakie wykształcenie mają Pani/Pana rodzice?

•      Czy ma Pani/Pan rodzeństwo?

Dzięki prawom i wolnościom zagwarantowanym m.in. w Konstytucji RP, kodeksie cywilnym czy kodeksie pracy nie mamy obowiązku odpowiadać na pytania dotyczące pochodzenia, rodziny, poglądów politycznych, orientacji seksualnej czy wyznania religijnego. Możemy pozwać autora takich pytań o naruszenie dóbr osobistych, jednak udowodnienie zasadności naszych roszczeń jest w Polsce nadal bardzo trudne.

Nowelizacją Kodeksu Pracy z 14 listopada 2003 r.  wprowadzono:
     art.22 §1: pracodawca może żądać od pracownika (kandydata) podania: imię(imiona) i nazwisko, imiona rodziców, datę urodzenia, miejsce zamieszkania(adres do korespondencji), wykształcenie, a także przebieg dotychczasowego zatrudnienia.

     art.22 § 4 „pracodawca może żądać podania innych danych osobowych niż określone w §1, jeżeli obowiązek ich podania wynika z odrębnych przepisów” (np. niekaralność).

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych w art.27 wymienia dane uznane za wrażliwe, których pozyskiwanie, oprócz wyjątków, jest zakazane.:
     pochodzenie rasowe lub etniczne;
     poglądy polityczne;
     przekonania religijne lub filozoficzne;
     przynależność wyznaniową, partyjną lub związkową;
     dane o stanie zdrowia (ciąży), kodzie genetycznym.

Kandydatom, do których adresowane są takie pytania, proponuję:

• odmówić odpowiedzi na pytanie, ponieważ dotyczy ono informacji wrażliwych;

• delikatnie poprosić rekrutera o wyjaśnienie jaki związek z celem rozmowy rekrutacyjnej ma    odpowiedź na to pytanie (przeważnie wtedy rekruter wycofuje się w takiego pytania);

Jeśli nie czujemy się  urażeni podobnymi pytaniami, możemy oczywiście na nie odpowiedzieć. Jednocześnie wato zadać sobie pytanie: czy chcemy pracować u pracodawcy, który nie przestrzega fundamentalnych praw?

Małgorzata Radzikowska
Zespół Architekci Kariery.pl